De (on)zin en mogelijke risico's van het aanleggen van zogenaamde 'bitseats' bij paarden.

Wat
Met 'bitseating' wordt hat inkorten en afronden van de eerste kiezen (meer correct de 2e premolaar - triadan element .06) bedoeld. Dit kan gaan van louter het wegnemen van het normale reliëf op het kauwvlak van de kies tot - in vele gevallen - het wegnemen van het voorste gedeelte van de kies vanaf het slijmvlies tot aan het kauwoppervlak.

Waarom
Het idee achter het aanleggen van deze bitseats stamt uit de overtuiging dat dit rijtechnische problemen kan voorkomen en kan leiden tot een betere acceptatie van het bit. Door het creëren van een 'stoel voor het bit' zou het paard makkelijker worden in de aanleuning. Dit alles is echter sterk subjectief en elke wetenschappelijke basis voor deze praktijken ontbreekt. Het bit behoort zich bovendien niet op deze positie te bevinden. Gezien de risico's zou het geneeskundig basisprincipe 'first do not harm' moeten primeren.

Risico's
Het grootste risico bij het drastisch aanleggen van bitseats omvat schade aan het inwendige van de tand. De bloedvaten, zenuwen en bindweefselcellen die zich binnenin de tand bevinden worden afgeschermd door een laagje tandbeen (dentine). Wanneer deze laag wordt verwijderd, worden deze gevoelige structuren blootgesteld aan de buitenwereld. Dit kan leiden tot overgevoeligheid en pijn. Daarnaast kan de schade ernstig genoeg zijn waardoor het weefsel geheel of gedeeltelijk afsterft. Het verwijderen van orale flora en tandweefsel kan leiden tot binnendringen van bacteriën in de tand met de ontwikkeling van een tandabces als mogelijk gevolg.

Ook de hitte geproduceerd bij fors vijlen op een tand is in staat om zogenaamde thermische schade te creëren. Dit is de reden waarom onze eigen tandarts steeds met watergekoelde apparatuur aan het werk gaat in onze mond. Bijzonder dat dit in de paardengeneeskunde lang niet standaard is. 

Besluit

Het standaard en overdreven afronden van de eerste kiezen van het paard is ongewenst en potentieel gevaarlijk. Uiteraard zijn er specifieke condities waarin deze kiezen wel degelijk gecorrigeerd dienen te worden. Denk hierbij aan afwijkende kauwpatronen met de ontwikkeling van forse voorste haken. De behandeling van deze dient gefaseerd te gebeuren met respect voor de vitale structuren in de tand. Het minimaal wegnemen van scherpe glazuurpuntjes (1-2 mm) wordt niet beschouwd als het aanleggen van een bitseat en omvat nauwelijks risico's..

Illustratieve Case

Merrie - volbloed - 5,5 jaar oud.

Aangeboden vanwege rijtechnische problemen

Diagnose:
Postnormaal occlusiepatroon.
Slijmvliesletsels ter hoogte van 110/111 + 210/211
Bit/hoofdstel - geassocieerde letsels ter hoogte van de eerste kiezen (forse "bit-seats" werden in het verleden aangelegd)
Kiezen 306 en 406 vertonen dentine-defecten pulp exposure beide tanden (pulpa 6) + afwijkend dentine verschillende andere pulpahoornen + fistel mesio-linguale zijde van 406 + fistel mesio-buccale zijde 306.
Verhoogde mobiliteit van elementen 306 en 406.

Radiologisch onderzoek: Een röntgenologisch onderzoek (RX-onderzoek) werd uitgevoerd bij het paard. Volgende bevindingen zijn van belang:
Veranderingen van mesiale apex van tanden 306 en 406.
Geen tekenen van fluid lines / sinusitis.


Behandeling:

Het paard wordt verdoofd en krijgt injecteerbare ontstekingsremmers en antibiotica.

Er werden bij de behandeling van het paard 3 tanden (209, 306 en 406) via de mond getrokken. Dit is de minst invasieve techniek om een tand te verwijderen en kent dan ook de minste complicaties.
Orale extracties worden uitgevoerd op het staande paard na sedatie en lokale verdoving. De ingreep gebeurt dan ook zo pijnvrij mogelijk.

Het tandvlees werd rondom de tand losgeprepareerd, waarna met spreiders van verschillende dikte het periodontaal ligament werd opgerekt.
Met behulp van verschillende tangen en hevels werd de tand rondom zijn as geroteerd, waarbij geleidelijk een steeds grotere beweging mogelijk werd.
Na het plaatsen van een fulcrum (hevel) werd naast de louter roterende bewegingen ook een verticale tractie op de tand uitgeoefend, waardoor de tand uiteindelijk uit de alveole gelift kon worden.

De alveole werd gespoeld en gecuretteerd en gecontroleerd op achtergebleven fragmenten.
Coe Pack (periodontal dressing) werd gebruikt om de alveole tijdelijk af te sluiten om voedselimpactie te voorkomen.


27 januari 2022

De (on)zin en mogelijke risico's van het aanleggen van zogenaamde 'bitseats' bij paarden.

Het Gebitsonderzoek

In dit tweede artikel nemen we je mee op weg bij het uitvoeren van een grondig gebitsonderzoek. Waaruit bestaat zo’n onderzoek? Waar moeten we op letten? Welke instrumenten zijn een absoluut minimum om een goede diagnose te kunnen stellen? Goed onderzoek is essentieel; het leidt tot een juiste diagnose. Alleen met de juiste diagnose kan de behandeling correct worden uitgevoerd.

1 maart 2022

Lees meer keyboard_arrow_right

Welkom in de wondere wereld van de paardentanden

Voor onszelf vinden we het heel normaal dat we jaarlijks naar de tandarts gaan voor een gebitscontrole. De nadruk in de humane tandheelkunde ligt duidelijk op preventie. Beter problemen voorkomen en tijdig ingrijpen, dan te laat behandelen. Maar voor je paard is dat net zo belangrijk …

31 januari 2022

Lees meer keyboard_arrow_right

Wereld Dierendag & the race to the bottom

Over het gebruik van ongezonde (draag)merries in onze paardenfokkerij

4 oktober 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Booklet - Common bit and bridle related lesions in horses - bitfitting

Nieuwe creatie: een A4 boekje over de meest voorkomende bit- en hoofdstelverwondingen en veel advies over het correct aanpassen van het bit.

20 september 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Bit- en hoofdstelgerelateerde letsels bij het bereden paard - Deel 2

Het eerste deel van dit artikel betrof een overzicht van de normale anatomie en de meest voorkomende ‘bitgerelateerde letsels’ bij onze paarden. Naast een goede inspectie van de mondholte en diagnostiek van deze typische verwondingen is het uiteraard essentieel de eigenaar ook gefundeerd advies te kunnen meegeven.

30 juni 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Bit- en hoofdstelgerelateerde letsels bij het bereden paard - Deel 1

Bit- en hoofdstelgerelateerde verwondingen (verder afgekort ‘bitletsels’) bij onze paarden zijn veel voorkomende bevindingen tijdens routine gebitscontroles.

31 mei 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Kiesextracties bij het paard anno 2021

Kiesextracties gebeurden 20 jaar geleden bijna uitsluitend onder algemene anesthesie en via een (uitwendige) chirurgische benadering. Anno 2021 is dit nog slechts in zeer uitzonderlijke gevallen nodig. De kans op complicaties is hierdoor drastisch gedaald (Caramello et al. 2020).

30 april 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Uitwendig trauma als oorzaak van een ontwikkelingsstoornis van het paardengebit

Deze casus illustreert hoe een traumatisch insult aan het hoofd van een jong paard kan leiden tot complexe gebitspathologie. Paarden in het algemeen - en jonge paarden in groepshuisvesting in het bijzonder - kunnen zichzelf of elkaar makkelijk verwonden. De impact van deze trauma’s varieert van onschuldig tot fataal

31 maart 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Extractie van een gebroken haaktand

Bij het verwijderen van een haaktand wordt meestal een mucoperiostale flap gecreëerd, waarna een deel van het omringende alveolair bot wordt weggenomen. Wanneer de tand vrijgeprepareerd is en voldoende gemobiliseerd werd, kan deze verwijderd worden.

28 februari 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Ontwikkelingsstoornissen in het gebit van paarden

Wouter Demey zal op 4 juni 2021 tijdens het (virtuele) 29e European Congress of Veterinary Dentistry - European Veterinary Dental Forum een lezing geven over ontwikkelingsstoornissen in het gebit van paarden.

2 juni 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Een lift voor de kleinste paardjes bij Equide!

Equide heeft onlangs een unieke lift op maat ontwikkeld om ook uw kleinste pony's comfortabel en op de best mogelijke manier te kunnen behandelen.

9 mei 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

POSTER: Common bit and bridle related lesions in horses

Equide en Vetrident (Dierenarts Stijn Teysen) - gesteund door the NCED - hebben een poster (maat A0) gepubliceerd met de meest voorkomende bitletsels bij onze paarden.

25 april 2021

Lees meer keyboard_arrow_right

Perifere Cariës

Perifere cariës wordt gekenmerkt door aantasting en/of verlies van cement; de buitenste laag van de tanden van een paard.

Lees meer keyboard_arrow_right

Back to (less ab-)normal - Update Covid-19

Gelet op de exit-strategie van de overheid om de corona-maatregelen af te bouwen maakt ook Equide zich op om opnieuw een versnelling hoger te schakelen. Equide bleef deze hele periode beschikbaar voor spoedgevallen in onze eigen kliniek en in de partnerklinieken in Bel...

26 april 2020

Lees meer keyboard_arrow_right

Corona (COVID-19) - Taking Responsibilties NOW

Although summer is still around you can already sense a little hint of fall in the air. This picture is taken at the entrance of our clinic this morning. We still feel highly privileged to be able to work in this magnificent setting.

1 maart 2020

Lees meer keyboard_arrow_right

Vetlife - ourlivesmattertoo - vetsforvets

Today I would like to mention a major issue in our profession; suicide. Not because I like to complain but because I'm seriously worried for my profession, my colleagues and their health. I recently read a post by an American veterinarian - Erin Wilkins - who just lost...

16 september 2019

Lees meer keyboard_arrow_right

Upcoming projects

Although summer is still around you can already sense a little hint of fall in the air. This picture is taken at the entrance of our clinic this morning. We still feel highly privileged to be able to work in this magnificent setting.

1 augustus 2019

Lees meer keyboard_arrow_right

EOTRH

‘Equine Odontoclastic Tooth Resorption and Hypercementosis’ EOTRH is een aandoening van de snijtanden (en eventueel de ruinentanden) bij het oudere paard.

Lees meer keyboard_arrow_right

Geriatrisch paard

Oudere paarden zijn vatbaarder voor een aantal aandoeningen en ondergaan (vaak fysiologische) veranderingen. Ze vereisen dan ook extra zorg en management.

Lees meer keyboard_arrow_right

Diastema's

Een diastema (meervoud diastemata, ook vaak diastema’s of diastasen genoemd) is een ruimte tussen 2 tanden. Wanneer we spreken van diastemata bij het paard dan bedoelen we meestal ruimtes tussen de kiezen van het paard.

Lees meer keyboard_arrow_right
keyboard_arrow_up

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x